In 2020 publiceerden onderzoekers Holte en Ferraro een onderzoek getiteld "True colors: Grayscale setting reduces screen time in college students" in The Social Science Journal. Het was de eerste grootschalige empirische studie die het directe effect van de grijstintenmodus op smartphonegebruik mat.
Wat ze hebben onderzocht
De onderzoekers vroegen studenten om hun smartphones voor een bepaalde periode op grijstinten in te stellen en hielden hun schermtijdgegevens bij. Het doel was om te achterhalen of het verwijderen van kleur van het telefoonscherm invloed zou hebben op de tijd die studenten op hun apparaten doorbrachten, en of dit specifiek het gebruik van sociale media zou beïnvloeden.
Wat ze ontdekten
De resultaten waren duidelijk. Deelnemers die de grijstintenmodus gebruikten, verminderden hun dagelijkse schermtijd met gemiddeld ongeveer 38 minuten. Ook het gebruik van sociale media nam af, omdat de visuele beloningen van kleurrijke iconen, feeds en meldingen minder stimulerend werden wanneer ze in grijstinten werden weergegeven.
Het onderzoek suggereert dat kleur fungeert als een vorm van visuele beloning. App-ontwerpers gebruiken felle kleuren, rode meldingsbadges en levendige beelden om je aandacht te trekken en je terug de app in te lokken. Wanneer die signalen worden verwijderd, neemt de aantrekkingskracht af.
Waarom dit belangrijk is voor dagelijkse telefoongewoonten
38 minuten per dag loopt op tot ruim 4 uur per week en meer dan 230 uur per jaar. Dat is echte tijd die je aan andere activiteiten zou kunnen besteden. En deze vermindering was het gevolg van een enkele, kleine aanpassing: het scherm op grijs zetten.
In het onderzoek werd de deelnemers niet gevraagd om apps te verwijderen, websites te blokkeren of complexe routines te volgen. De grijstintenmodus werkte als een passieve interventie. Er was geen voortdurende wilskracht of dagelijkse besluitvorming voor nodig.
Hoe kleur beloningscycli creëert
Kleur is een van de snelste kanalen die de hersenen gebruiken om te beoordelen of iets interessant of de moeite waard is. Social media-apps weten dit. Daarom zijn meldingsbadges rood, zijn fotofeeds verzadigd en zijn app-iconen ontworpen om op te vallen op je startscherm.
Wanneer je overschakelt naar grijstinten, verliezen die signalen hun visuele impact. Een rode meldingsbadge wordt een grijze cirkel. Een kleurrijke Instagram-feed verandert in een vlakke reeks grijze beelden. De inhoud is er nog steeds, maar de automatische neiging om te blijven scrollen wordt minder.
Beperkingen om rekening mee te houden
Dit onderzoek richtte zich op studenten, een groep die bekend staat om hun hoge smartphonegebruik. De omvang van het effect kan voor andere demografische groepen anders zijn. Bovendien biedt de grijstintenmodus geen oplossing voor alle redenen waarom mensen hun telefoon gebruiken. Functionele taken zoals navigatie, berichten sturen en werkgerelateerd gebruik worden minder beïnvloed door het verwijderen van kleur.
Daarom is het combineren van de grijstintenmodus met slimme uitzonderingen voor kleurafhankelijke apps een duurzamere aanpak. Je profiteert van de kortere schermtijd zonder dat je telefoon moeilijker te gebruiken wordt voor noodzakelijke taken.
Hoe StayGray voortbouwt op dit onderzoek
StayGray is ontworpen om de bevindingen uit onderzoeken zoals deze praktisch toepasbaar te maken in het dagelijks leven. In plaats van dat je telkens in de toegankelijkheidsinstellingen moet duiken als je grijstinten wilt, biedt de app bediening met één tik, app-specifieke uitzonderingen, tijdschema's en getimede kleurpauzes. Het doel is om de drempel voor het gebruik van de grijstintenmodus zo laag mogelijk te maken, precies wat het onderzoek ondersteunt.
Referentie: Holte, A. J., & Ferraro, F. R. (2020). True colors: Grayscale setting reduces screen time in college students. The Social Science Journal, 60(2), 274-290. doi.org/10.1080/03623319.2020.1737461